Vrućine, znojenje i umor: Kako terapija protiv depresije utječe na tijelo
Vrtoglavica, iscrpljenost i dehidratacija javljaju se brže nego kod drugih. To može da ima opasne posljedice.
Za ljude koji uzimaju antidepresive, vrućina može da bude još teža nego što je inače. Pri temperaturama do 40 stepeni Celzijusa, koje se ovih dana sve češće bilježe na sjevernoj hemisferi, dejstvo lijekova može da bude dodatno opterećenje za organizam.
„Neki antidepresivi mogu da utiču na način na koji tijelo reguliše temperaturu i znojenje, što znači da su neki ljudi podložniji tome da se po toplom vremenu osjećaju loše“, kaže Viktorija Corciju Braun iz britanskog udruženja ljekara opšte prakse.
Među simptomima su vrtoglavica, mučnina, glavobolja, umor i dehidratacija.
"I sama spadam među one koji to osjećaju čim se termometar približi granici od 30 stepeni. Problemi sa vrućinom pojačali su se otkako sam prije nešto više od dvije godine počela da uzimam antidepresive. Sertralin i amitriptilin mi dobro pomažu kod hroničnih bolova, ali istovremeno čine da više ne uživam u ljetu. Piknik sa prijateljicama u parku? Hvala na pozivu, ali ne mogu – zavrti mi se u glavi pri svemu što podrazumijeva više od ležanja na kauču u zamračenom stanu, uz ventilator koji mi puše u lice. Već na 25 stepeni često stižem potpuno mokra od znoja na posao. Glavobolje i stalna iscrpljenost za mene su sastavni dio ljeta, kao što su za neke druge preplanula koža i kokteli na suncu." - navodi ona.
Odakle potiče povećana osjetljivost na vrućinu kod antidepresiva?
„Čovjek održava svoju unutrašnju tjelesnu temperaturu pomoću složenog sistema fizioloških mehanizama, koji zajedno nadoknađuju promjene nastale metabolizmom, fizičkim naporom i uticajima okoline“, objašnjava Mihael Paulcen. „Poremećaj tog termoregulatornog procesa može da bude izazvan toplotnim stresom, vrućinom ili određenim lijekovima.“
Među tim lijekovima su i antidepresivi, na primjer selektivni inhibitori ponovnog preuzimanja serotonina (SSRI) poput sertralina, kao i triciklični antidepresivi poput amitriptilina. Oni utiču na hipotalamus – dio mozga koji, između ostalog, reguliše tjelesnu temperaturu.
Posljedica može biti da tijelo više ne uspijeva efikasno da reguliše temperaturu. To može da dovede do grčeva u mišićima, nesvestice, toplotne iscrpljenosti, pa čak i toplotnog udara. Antidepresivi takođe mogu da smanje osjećaj žeđi, iako organizmu i dalje treba dovoljno tečnosti. Pored toga, koža može da postane osjetljivija na oštećenja od sunca.
„Neki od ovih lijekova otežavaju tijelu da ostane rashlađeno i hidrirano, pa je važno piti dovoljno vode i izbegavati vrućinu“, kaže Danijel Harvud iz britanskog udruženja psihijatara.
„Posebno dehidratacija može biti problem, jer tada organizam može jače da reaguje na dejstvo pojedinih lijekova.“
Da li se više znojim zbog sertralina?
„Znojim se kao domaća životinja bez ikakvog hlada“, napisala je jedna korisnica u komentaru na Redditu o sertralinu i vrućini.
„Toplotni talasi su ionako užasni, ali otkako sam ove godine počeo da uzimam sertralin, postalo je mnogo gore“, napisao je drugi korisnik. „Imam osjećaj da se topim, bez obzira na to šta obučem ili šta radim.“
U jednoj objavi iz juna 2026. stoji sljedeće: „Stalno mi je PROKLETO vruće. Otkako uzimam Zoloft, potpuno me onesposobljava.“
Za te pojave postoje jasna medicinska objašnjenja. „Triciklični antidepresivi poput amitriptilina mogu da smanje znojenje i time otežaju hlađenje tijela isparavanjem“, kaže Paulzen. „S druge strane, drugi antidepresivi mogu da povećaju znojenje tako što pojačavaju aktivnost simpatikusa, odnosno aktivirajućeg dela autonomnog nervnog sistema.“ Sertralin je, sudeći po iskustvima korisnika, naročito poznat po izazivanju obilnog znojenja.
S antidepresivima nikada ne treba prekidati na svoju ruku, čak ni tokom vrućina
Prekomjerno znojenje, česti osipi („toplotni osip“) i iscrpljenost koja parališe – ja jedva čekam da ljeto prođe. Ali, zbog klimatskih promena izazvanih ljudskim djelovanjem, ubuduće će sve češće biti sve toplije. Evropa je kontinent koji se najbrže zagrijeva. Kako onda ljudi, koji zavise od antidepresiva, mogu da se zaštite?
Najvažnije pravilo: nikako ne prekidati terapiju na svoju ruku, niti mijenjati dozu bez konsultacije sa lekarom. „Naglo prestajanje uzimanja antidepresiva može da izazove simptome odvikavanja i negativno da utiče na fizičko i mentalno zdravlje“, kaže Corciju Braun.
„Preporučujemo isto što i inače savjetujemo tokom velikih vrućina: unositi mnogo tečnosti i izbjegavati direktno sunce.“
Paulcen dodaje da uz poštovanje tih mjera opreza terapija obično može da se nastavi bez povećanih neželjenih efekata. Međutim, ako se jave ozbiljne fizičke tegobe ili novi, nepoznati psihički simptomi, potrebno je potražiti ljekarsku ili psihoterapijsku pomoć.