Neočekivano otkriće: Krv možda skriva ključ za regulaciju šećera
Uz pravilnu ishranu, redovno kretanje i terapiju, nauka sve češće ukazuje na dodatne mehanizme u organizmu koji bi mogli igrati važnu ulogu u održavanju stabilnog nivoa glukoze.
Najnovija istraživanja fokus stavljaju na nešto što se do sada rijetko dovodilo u vezu s ovim procesom – crvene krvne stanice.
Šta se dešava kada organizmu nedostaje kisika?
U uslovima smanjene količine kisika, kakvi se javljaju na većim nadmorskim visinama, tijelo se prilagođava na zanimljiv način. Ne samo da se povećava broj crvenih krvnih stanica, već se mijenja i njihova funkcija.
Istraživanja pokazuju da u takvim okolnostima ove stanice počinju preuzimati više glukoza iz krvi nego inače. Ponašaju se gotovo poput “rezervoara” koji privremeno skladišti višak šećera, čime se nivo glukoze u krvotoku može sniziti.
Veza s nadmorskom visinom
Zanimljivo je da su ranija posmatranja pokazala kako ljudi koji žive na većim visinama rjeđe razvijaju dijabetes tipa 2. Razlog tome dugo nije bio jasan, ali nova otkrića nude moguće objašnjenje.
Kada je kisika manje, na površini crvenih krvnih stanica povećava se prisustvo transportnih proteina koji omogućavaju brži unos glukoze. Istovremeno, ta glukoza se brže razgrađuje kako bi pomogla organizmu da efikasnije koristi raspoloživi kisik.
Šta su pokazali eksperimenti?
U eksperimentalnim uslovima, naučnici su simulirali okruženje s manjkom kisika. Rezultati su bili prilično jasni:
- nivo šećera u krvi brzo se smanjivao
- organizam je bolje reagovao na unos glukoze
- značajan dio šećera završavao je upravo u crvenim krvnim stanicama
Zanimljivo je da organi poput mozga, mišića i jetre nisu bili glavni “potrošači” glukoze u tim uslovima, što dodatno naglašava ulogu krvnih stanica.
Ima li ovo praktičnu primjenu?
Iako ideja zvuči obećavajuće, stručnjaci upozoravaju da se ovi rezultati još ne mogu direktno primijeniti na ljude. Studije su zasad rađene u kontrolisanim uslovima, a stvarni život donosi mnogo više faktora – od genetike do načina života.
Poseban oprez potreban je kod osoba s dijabetes tipa 1, jer kod njih postoji povećan rizik od preniskog šećera u krvi, posebno tokom fizičke aktivnosti ili boravka na visini.
Novi pravci u liječenju
Ova otkrića otvorila su vrata i razvoju novih terapija. Naučnici već rade na supstancama koje bi mogle oponašati efekte smanjenog kisika u organizmu, bez potrebe za stvarnim boravkom na velikim visinama.
Cilj je pronaći način da se prirodni mehanizmi tijela iskoriste za sigurnije i efikasnije regulisanje šećera u krvi.
Iako su istraživanja još u ranoj fazi, jasno je da uloga crvenih krvnih stanica nije ograničena samo na prijenos kisika. Njihov potencijalni utjecaj na regulaciju glukoze mogao bi u budućnosti promijeniti pristup liječenju dijabetesa.
Za sada, najvažnije ostaje isto: uravnotežena ishrana, redovna fizička aktivnost i terapija prema preporuci ljekara.